ಆ್ಯಪ್ನಗರ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಣೇಶನ ಆಲಯ

Vijaya Karnataka 23 Nov 2019, 1:52 pm
ಕರ್ನಾಟಕದ ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪದ ಕೆತ್ತೆನೆಯಲ್ಲೂಗಣಪತಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಗೌರವ. ಆದರೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿಗಣಪತಿಗೂ ಹಲವು ದೇವಾಲಯಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ. ಅಂತಹ ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳ ಅಯ್ದ ಚಿತ್ರಣ.
Vijaya Karnataka Web ganesha temple of karnataka
ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಣೇಶನ ಆಲಯ


ದ್ವಿಭುಜ ಗಣಪತಿ| ಗೋಕರ್ಣ
ಕರ್ನಾಟಕ ಆರಂಭಿಕ ಗಣಪತಿಯ ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ ಮೂರ್ತಿ. ಸುಮಾರು 4 ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಈ ಗಣಪತಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಕದಂಬರ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿಪ್ರಮುಖ. ನಿಂತ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಮೂರ್ತಿ ಬಲಗೈನಲ್ಲಿಮೂಲಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದು ಅರ್ಧವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿರುವ ನಡು ಭಾಗ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿದಂತೆ ಕಾಲನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿದಂತೆ ಇದೆ. ಮೂರ್ತಿಯ ದೇಹದ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೇ ತರಹದ ಮೂರ್ತಿ ಇಡುಗಂಜಿಯಲ್ಲೂಕಾಣಬಹುದು.

ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ| ಆನೆಗುಡ್ಡೆ
ಸಪ್ತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಒಂದಾದ ಈ ದೇವಾಲಯ ಆನೆಯಾಕಾರದ ಗುಡ್ಡೆಯ ಮೇಲೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಆನೆಗುಡ್ಡೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿಗಣೇಶನನ್ನು ಹೋಲುವ ಬಿಂಬವಿದ್ದು ಅಲಂಕೃತಗೊಂಡಾಗಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಗಣೇಶನ ದರ್ಶನದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. ನಾರಿಕೇಳದ ಅಭಿಷೇಕ ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ. ಈ ದೇವಾಲಯ ಕುಂದಾಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು 8 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಶ್ರೀ ವಿನಾಯಕ| ಗುಡ್ಡಟ್ಟು
ಸುಂದರವಾದ ಹಸಿರಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಬೃಹತ್‌ ಬಂಡೆಯಲ್ಲಿಮೂಡಿದ ಕಾಲು ಮಡಿಚಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಸ್ವಯಂಭೂ ಮೂರ್ತಿ. ಇಲ್ಲಿನ ಮೂರ್ತಿ ಸದಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿಕಂಠದ ಪ್ರಮಾಣದವರೆಗೆ ಮುಳುಗಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. ತಾಮ್ರದ ಬಟ್ಟಲಿನಿಂದ ನೀರನ್ನು ಹೊರ ಹಾಕಿ ಪಂಚಾಮೃತ ಹಾಗು ವಿವಿಧ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ನೆರೆವೇರಿಸಿದ ನಂತರ ಪುನಹ ಮರುದಿನ ಶಿಲ್ಪ ಜಲ ಸಮಾಧಿಯಾಗುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಈ ದೇವಾಲಯ ಉಡುಪಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 30 ಕಿ ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ದ್ವಿಬಾಹು ಗಣಪ| ಹಟ್ಟಿಯಂಗಡಿ
ಆಳುಪರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಇಲ್ಲಿಸುಂದರ ಗಣಪತಿ ದೇವಾಲಯ ಇದೆ. ಕಪ್ಪು ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಈ ಶಿಲ್ಪ ಉದರದ ತನಕ ಪಾಣಿ ಪೀಠ ಇರುವುದು ವಿಶೇಷ. ಈ ದೇವರು ದ್ವಿಬಾಹು, ವಾಮಹಸ್ತ ಮತ್ತು ಜಟಾಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದು ಮೂರ್ತಿಗೆ ನೂತನ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಕಾರಣಿಕ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯ ಕುಂದಾಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು 8 ಕಿ ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಗಣಪತಿ| ಕುರುಡುಮಲೈ
ಪೌರಾಣಿಕವಾಗಿ ಕೌಂಡಿನ್ಯ ಋು‚ಷಿಗಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಇಲ್ಲಿಸುಂದರ ಗಣಪತಿಯ ದೇವಾಲಯ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿದೊಡ್ಡದಾದ ದೇವಾಲಯ ಇದ್ದು ದೇವಾಲಯ ಗರ್ಭಗುಡಿ, ಅಂತರಾಳ, ನವರಂಗ ಹಾಗೂ ಮುಖಮಂಟಪ ಹೊಂದಿದೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿಕರಿಶಿಲೆಯಲ್ಲಿಕಡೆದ 14.5 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಸುಂದರ ಗಣಪತಿ ಇದೆ. ಮೂರ್ತಿ ಅಂಕುಶ, ಪಾಶ ಮೋದಕ ಮತ್ತು ದಂತ ಹಿಡಿದಿರುವಂತೆ ಇದೆ. ಮುಳುಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿಸುಮಾರು 8 ಕಿ ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಬಯಲು ಗಣಪ | ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ
1475ರಲ್ಲಿಗುತ್ಯಪ್ಪ ನಾಯಕ ಎಂಬುವರು ಬಯಲನಲ್ಲಿಈ ಗಣಪತಿಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಬಯಲು ಗಣಪ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. ಇದೀಗ ಬಯಲು ಗಣಪನಿಗೆ ಆಲಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 20 ಆಡಿ ಎತ್ತರದ ಮೂರ್ತಿ ಏಕಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಶಿಲ್ಪದ ಹಿಂದೆ ಜಡೆ ಮೂಡುತ್ತಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಿಂದ ಸುಮಾರು 30 ಕಿ ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿಶಿವಮೊಗ್ಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ದೊಡ್ಡ ಗಣಪ| ಬೆಂಗಳೂರು
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಹಾಗು ಪುರಾತನವಾದ ಗಣಪತಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಬಸವನಗುಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿಸುಮಾರು 18 ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಹಾಗು 15 ಅಡಿ ಅಗಲದ ಸುಂದರ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಕುಳಿತ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಮೂರ್ತಿ ಸುಂದರವಾದ ಕಂಠೀಹಾರ ಹೊಂದಿದೆ. ಸುಮಾರು 16 ನೇಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದೆ.

ಮಹಾಗಣಪತಿ| ಶಿರಸಿ
ಶಿರಸಿಯೆಂದರೆ ನೆನಪಾಗುವುದೇ ಮಾರಿಕಾಂಬ ದೇವರು. ಇಲ್ಲಿನ ಮಹಾಗಣಪತಿಯ ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ಭಕ್ತರು ಹೋಗುವುದು ಕಡಿಮೆ. ಸುಮಾರು 1.8 ಮೀ ಎತ್ತರ ಹಾಗು 1.6 ಮೀ ಅಗಲ ಇರುವ ಮೂರ್ತಿಯು ಸೋಂದಾ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಶಿರಸಿಯ ರಾಯರ ಪೇಟೆಯ ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವಾಲಯ ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸಿದ್ಧಿ ವಿನಾಯಕ | ಕಾರಣಗಿರಿ
ಸಿದ್ದಿಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾದ ದೇಗುಲವಿದು. ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮುನಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂರ್ತಿಯಿದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸುಂದರ ರಾಜ ಗೋಪುರವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿಮಾರ್ಬೆಲ… ಅಲಂಕಾರ ಇಡೀ ದೇವಾಯಕ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು ಹೊಸರೂಪ ನೀಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಸುಂದರ ವಿನಾಯಕನ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ… ಇದ್ದು ನೋಡಲೇ ಬೇಕು. ಈ ದೇವಾಲಯ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು 8 ಕಿ ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಗಣಪತಿ ಶಿಲ್ಪಗಳು| ಹಂಪೆ
ಸುಂದರವಾದ ಸಾಸುವೆ ಕಾಳು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಕಾಳು ಗಣಪತಿ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ.1506 ರಲ್ಲಿಚಂದ್ರಗಿರಿಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಯೊಬ್ಬ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸಾಸಿವೆಕಾಳು ಗಣಪತಿ ಸಮಾರು 12 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ. ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿಆಸೀನವಾಗಿರುವ ಮೂರ್ತಿ ಪಾಶ, ಅಂಕುಶ, ಮೋದಕ ಹಾಗು ದಂತಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಕಡಲೆಕಾಳು ಮೂರ್ತಿಯ ದೇಗುಲವಿದ್ದು ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿಸುಮಾರು 18 ಎತ್ತರದ ಸುಂದರ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ.

ಮುಂದಿನ ಲೇಖನ

Vijay Karnataka News App: ನಿಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ನಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನುಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀರಾ? ಹಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಆ್ಯಪ್‌ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ ಕಳಿಸಿ
ಲೇಟೆಸ್ಟ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌ ಅಪ್‌ಡೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ, Vijay Karnataka ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಪೇಜ್‌ ಲೈಕ್‌ ಮಾಡಿರಿ