ಆ್ಯಪ್ನಗರ

ಕರ್ಣಾಟಕಕ್ಕೆ ಇದೆ ಸಹಸ್ರಮಾನಗಳ ಭವ್ಯ ಪುರಾಣ ಪರಂಪರೆ

ಕರ್ಣಾಟಕದ ಹಳ್ಳಿ ನಗರಗಳ ಸ್ಥಳಪುರಾಣಗಳನ್ನೂ, ಪುರಾಣೋಕ್ತ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನೂ ತಾಳೆಗೈಯುತ್ತ ಹೋದರೆ ಮತ್ತದೆಷ್ಟು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವೃತ್ತಾಂತಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೋ

Vijaya Karnataka 31 Oct 2019, 11:25 am
ಡಾ.ಆರತೀ ವಿ.ಬಿ.
Vijaya Karnataka Web Shabari

ಕರ್ಣಾಟ ದೇಶವೂ ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೂ ಇಂದು- ನಿನ್ನೆಯವಲ್ಲ. 'ಕರ್ನಾಟಪ್ರದೇಶ'ದ ಉಲ್ಲೇಖವು ಹಲವು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಭಾರತಗಳಂತಹ ಪ್ರಾಚೀನತಮ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲೂ ಕರ್ನಾಟಪ್ರದೇಶದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ.

ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಋುಷ್ಯಶೃಂಗರು ಕರ್ನಾಟ ಪ್ರದೇಶದ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಯ ಶೃಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು ಎನ್ನುತ್ತವೆ ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣಗಳು. ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ಮಳೆಯಿಲ್ಲದೆ ಭೀಕರ ಕ್ಷಾಮವುಂಟಾದಾಗ, ಶುದ್ಧ ಹೃದಯದ ಅಖಂಡ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾದ ಋುಷ್ಯಶೃಂಗರನ್ನು ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತಂತೆ. ಋುಷ್ಯಶೃಂಗರು ಸೀಮೆಯೊಳಗೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಲೇ ಭಾರಿ ಮಳೆಯಾಗಿ ಕ್ಷಾಮವು ಹಿಂಗಿತಂತೆ. ಈ ಋುಷ್ಯಶೃಂಗರು ದಶರಥನ ಕೈಯಿಂದ ಪುತ್ರಕಾಮೇಷ್ಟಿ ಮಾಡಿಸಿದಾಗಲೇ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನ ಜನನವಾದದ್ದು! ಅತಿಬಲವಂತ, ಧೀಮಂತ, ಭಕ್ತ, ಸಂತ, ಭಗವಂತನೆಂದೆಲ್ಲಪ್ರಖ್ಯಾತನಾದ ಆಂಜನೇಯನು ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯಲ್ಲಿಹುಟ್ಟಿದವನು. ಈ ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯೂ ನಮ್ಮ ಕರ್ಣಾಟಕದ ಹಂಪೆಯ ಬಳಿಯ ಆನೆಗೊಂದಿ ಪ್ರದೇಶವೇ ಆಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಅಂಜನಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟವನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಹೀಗೆ ವೀರಾಂಜನೇಯನು ನಮ್ಮ 'ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕನ್ನಡಿಗ'ನೆಂದು ನಾವು ಬೆನ್ನು ತಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು! ಆನೆಗೊಂದಿಯಲ್ಲಿಕಾಣಬರುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿಹಲವು ರಾಮಾಯಣ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮತಂಗ ಪರ್ವತದಲ್ಲೇ ಮತಂಗ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿದ್ದದ್ದು, ರಾಮನ ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ್ದು. ಈ ಪ್ರಾಂತದ ಪಂಪಾ ಸರೋವರದ ತೀರದಲ್ಲೇ ಮಹಾತಪಸ್ವಿನಿಯಾದ ಶಬರಿಯನ್ನು ರಾಮನು ಭೇಟಿಯಾದದ್ದು. ಈ ಪಂಪಾ ಸರೋವರವಂತೂ ಮಿಲಿಯ ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಪುರಾತನವೆಂದು ವಿಶ್ವಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಋುಷ್ಯಮುಖ ಪರ್ವತದಲ್ಲೇ ವಾಲಿಯ ಭಯದಿಂದ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸುಗ್ರೀವನು ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದದ್ದು. ಅದರ ಬುಡದಲ್ಲೇ ಹನುಮಂತನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ರಾಮನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದದ್ದು.

ಪಂಪಾ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳಪುರಾಣವೊಂದಿದೆ. ಪಂಪಾ ಎಂಬ ನಾಮಧೇಯವನ್ನು ತಾಳಿ ಪಾರ್ವತಿಯು ಇಲ್ಲಿಮಾನವಿಯಾಗಿ ಅವತರಿಸಿ, ಶಿವನನ್ನೊಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಪಸ್ಸನ್ನಾಚರಿಸಿದಳಂತೆ. ಅವಳು ತಪಿಸಿದ ಗುಹೆಯೂ ಇಲ್ಲೇ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಅವಳ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ಶಿವನು ವಿರೂಪಾಕ್ಷನಾಗಿ ಅವತರಿಸಿ ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾದದ್ದು ಇಲ್ಲೇ. ಪಾರ್ವತಿಯೇ ಪಂಪಾ ಸರೋವರವಾಗಿ ರೂಪ ತಾಳಿ ಪಂಪಾನದಿಯಾಗಿ ಹರಿದಳಂತೆ. ಆ ನದಿಗೆ ಪಂಪಾಹೊಳೆ/ ಹಂಪಿಹೊಳೆ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಪಂಪಾ ಸರೋವರದ ತೀರದಲ್ಲೂ, ತುಂಗಭದ್ರಾ ತೀರದ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಶಿವನ ಮಂದಿರದಲ್ಲೂಪಂಪಾಂಬಿಕೆಯ ದೇಗುಲವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಪಂಪಾಹೊಳೆಯ ತೀರದ ನಿವಾಸಿಗಳ ವಂಶದವರು ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಹೆಸರ ಜೊತೆಗೆ 'ಹಂಪಿಹೊಳಿ' ಎನ್ನುವ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲೂ ಕರ್ನಾಟಪ್ರದೇಶದ ರಾಜರು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಕರ್ಣಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಹೀಗೆ ಪುರಾಣಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯ ಹಲವು ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ. ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿಬರುವ ಜಮದಗ್ನಿಯ ಪತ್ನಿ, ಮಹಾಪತಿವ್ರತೆ ರೇಣುಕಾದೇವಿ ಹಾಗೂ ಅವಳ ಮಗ ಪರಶುರಾಮರಿಗೂ ಕರ್ಣಾಟಕದ ನಂಟಿದೆ. ಮಲಪ್ರಭಾ ತೀರದಲ್ಲಿರೇಣುಕೆಯು 'ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ಕಾಯುವ ಅಮ್ಮ', 'ಎಲ್ಲರ ಅಮ್ಮ', 'ರೇಣುಕಾ ಯೆಲ್ಲಮ್ಮ' ಎನ್ನುವ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಸವದತ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನೆಲೆಸಿ ಭಕ್ತಕೋಟಿಯನ್ನು ಹರಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ರೇಣುಕಾದೇವಿಯ ಮಗ ಪರಶುರಾಮನಾಗಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್‌ ವಿಷ್ಣುವೇ ಅವತರಿಸಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಭೂಮಂಡಲವನ್ನು ಸಂಚರಿಸಿ, ದುಷ್ಟ ರಾಜರನ್ನೆಲ್ಲಸಂಹರಿಸಿದ. ಹೀಗೆ ಗೆದ್ದ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಂಡಲವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟ. ಆ ಬಳಿಕ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರದಲ್ಲಿನಿಂತು ತನ್ನ ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ಸಮುದ್ರದತ್ತ ಎಸೆದು ಸಮುದ್ರವನ್ನೇ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿ ಹೊಸ ಭೂಭಾಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನಂತೆ. ಅಲ್ಲಿತಾನು ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಕುಳಿತನಂತೆ. ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 'ಪರಶುರಾಮ ಕ್ಷೇತ್ರ' ಎಂದೇ ಕರೆಯುವುದೂ ಉಂಟು.

ದುರ್ಗಾಸಪ್ತಶತಿಯ ಕಥೆಯಲ್ಲಿಬರುವ ಸುರಥ ಮಹಾರಾಜನೆಂಬ ದೇವೀಭಕ್ತನು, ಮಂಗಳೂರಿನ ಬಳಿಯ ಪೊಳಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಅಲ್ಲಿದೇವಿಯ ಬೃಹತ್‌ ಮೃಣ್ಮಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ತಪಗೈದನಂತೆ. ಅವನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ರಾಜ್ಯಭೋಗಗಳನ್ನೆಲ್ಲದೇವಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮರಳಿ ಪಡೆದನಂತೆ. ಮಂಗಳೂರಿನ ಬಳಿಯ ನಂದಿನೀ ನದಿಯ ನಡುವಿನ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿನೆಲೆಸಿರುವ ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿಯು ಅರುಣಾಸುರನೆಂಬ ರಕ್ಕಸನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿಐಕ್ಯಳಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಪುರಾಣಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳವನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು.

ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನದಿ ಶರಾವತಿಗೂ ರಾಮನ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಬಾಯಾರಿದ ರಾಮನು, ಭೂಮಿಯೊಳಕ್ಕೆ ಬಾಣವನ್ನು(ಶರ, ಅಂಬು) ಚಿಮ್ಮಿಸಿ, ಗಂಗೆಯನ್ನು ಬರಿಸಿದನಂತೆ. ಅವಳೇ 'ಶರಾವತೀ' ನದಿಯಾಗಿ ಹರಿದಿದ್ದಾಳೆ. ಶರಾವತಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅಂಬುತೀರ್ಥವೆಂದೇ ಹೆಸರಿದೆ.

ಪುರಾಣಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯ ದತ್ತಾತ್ರೇಯರು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ದತ್ತಪೀಠದಲ್ಲಿತಪಸ್ಸುಗೈದರೆನ್ನುತ್ತದೆ ಸ್ಥಳಪುರಾಣ. ಅಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆ ಗೋಡೆಯೂ ದತ್ತಚರಿತೆಯನ್ನೇ ಸಾರುತ್ತಿವೆ! ಗುಲ್ಬರ್ಗದ ಬಳಿಯ ಗಾಣಿಗಾಪುರವೂ ದತ್ತಾತ್ರೇಯರ ಪವಿತ್ರ ಪಾದುಕಾ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಪವಿತ್ರತೀರ್ಥವಾಗಿದೆ.

ವೇದವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲೂಶೈವಾಗಮದಲ್ಲೂಪರಿಣತರಾದ ಮಹರ್ಷಿ ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಹಲವರ ಕೋರಿಕೆಯಂತೆ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುತ್ತವೆ ಪುರಾಣಗಳು. ಕರ್ನಾಟಕದ (ಇಂದಿನ ಬದಾಮಿ) ಅರಣ್ಯ- ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿಇಲ್ವಲ ಮತ್ತು ವಾತಾಪಿ ಎನ್ನುವ ನರಮಾಂಸ ಭಕ್ಷಕ ರಾಕ್ಷಸ ಸೋದರರಿದ್ದರು. ಇವರು ಮಾರುವೇಷದಲ್ಲಿಹೋಗಿ ಯಾತ್ರಿಕರನ್ನು ಊಟಕ್ಕೆ ಕರೆದು ಮೋಸದಿಂದ ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಈ ರಾಕ್ಷಸ ಸೋದರರನ್ನು ಅವರದೇ ಕುತಂತ್ರದಿಂದ ಯಾಮಾರಿಸಿ, ವಾತಾಪಿಯನ್ನೇ ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಂಡದ್ದಲ್ಲದೆ ಇಲ್ವಲನನ್ನು ಹಿಡಿಸಿಕೊಟ್ಟರಂತೆ. ವಾತಾಪಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ(ಬಾದಾಮಿ ಗುಹೆಗಳ ತಪ್ಪಲಲ್ಲಿ) ಅಗಸ್ತ್ಯತೀರ್ಥವೆನ್ನುವ ಸರೋವರವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ತಲಕಾವೇರಿ, ಭಾಗಮಂಡಲ, ನಂದಿಬೆಟ್ಟಗಳೂ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೇ. ಅಗಸ್ತ್ಯರ ಹೆಂಡತಿ ಲೋಪಾಮುದ್ರೆ (ಕಾವೇರಿ) ಕರ್ಣಾಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಬೆಳೆದವಳು! ಅಗಸ್ತ್ಯರು ತನಗೆ ಒಪ್ಪುವ ಮಡದಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲೆಲ್ಲೂಸಿಗಲಿಲ್ಲವೆಂದು, ತಾನೇ ಮಾನಸಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿದರಂತೆ. ಆಕೆಯನ್ನು ಕವೇರನೆಂಬ ರಾಜರ್ಷಿಗೆ ದತ್ತುಮಗಳಾಗಿ ಕೊಟ್ಟು, ಆಕೆ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಮದುವೆಯಾದರಂತೆ. ಕವೇರನ ಮಗಳಾದ್ದರಿಂದ ಲೋಪಾಮುದ್ರೆಗೆ 'ಕಾವೇರಿ' ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಬಂತು. ತನುಮನಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ನಡೆನುಡಿಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಲೋಪಮಾತ್ರವೂ ಇಲ್ಲದಂತಹ ಅಸಾಧಾರಣ ಸ್ತ್ರೀಯಾದ್ದರಿಂದ ಈಕೆಗೆ 'ಲೋಪಾಮುದ್ರಾ' ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು. ಈಕೆ ಮಹಾಪತಿವ್ರತೆ, ಅಸಾಧಾರಣ ರೂಪವತಿ, ವಿದ್ಯಾವತಿ, ಸಿದ್ಧಿಸಂಪನ್ನೆ. ಗಂಡನನ್ನೂ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಮೀರಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಇವಳದು. ಹಯಗ್ರೀವರು ಅಗಸ್ತ್ಯರಿಗೆ ದೇವಿಯ ತ್ರಿಶತಿಯ ರಹಸ್ಯ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನುಕಲಿಸಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕಿದಾಗ, ''ಅಗಸ್ತ್ಯರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಅರ್ಹತೆ ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವನ ಪತ್ನಿ ಲೋಪಾಮುದ್ರಾಳಿಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಉಪದೇಶಿಸು,'' ಎಂದು ಜಗನ್ಮಾತೆಯು ಆದೇಶಿಸಿದಳೆಂದು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಸಂಗ! ಲೋಪಾಮುದ್ರಾಳು ವೈರಾಗ್ಯ- ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವದ ಸ್ತ್ರೀ. ಸಾಂಸಾರಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲಪೂರೈಸಿದ ಮೇಲೆ ಆಕೆಗೆ ಲೋಕಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ನದಿಯಾಗಿ ಹರಿಯಬೇಕೆನ್ನುವ ಹಂಬಲ ಬಂತಂತೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯು ಎಲ್ಲಿತನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದಾಳೋ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿದ ಅಗಸ್ತ್ಯರು, ತಾನು ಆಚೆ ಹೋಗುವಾಗ ಆಕೆಯನ್ನು ಜಲರೂಪದಲ್ಲಿಕುಂಭದಲ್ಲಿಬಂಧಿಸಿಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಮುದ್ದು ಗಣಪತಿಯು ಮಾರುವೇಷದಲ್ಲಿಬಂದು ಆ ಕುಂಭವನ್ನು ಉರುಳಿಸಿ, ಕಾವೇರಿಗೆ ನದಿಯಾಗಿ ಹರಿದುಹೋಗಲು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟನಂತೆ. ತಲಕಾವೇರಿಯಲ್ಲಿನದಿಯಾಗಿ ಮೂಡುವ ಈ ಪುಣ್ಯನದಿಯು ಮುಂದೆ ಬೃಹದಾಕಾರ ತಾಳುತ್ತ, ಕರ್ಣಾಟಕ- ತಮಿಳುನಾಡುಗಳ ಜನಜೀವನವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತ, ಸಾಗರವನ್ನುಸೇರುತ್ತಾಳೆ. ತೀರ್ಥಸ್ನಾನೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದ ಕಾವೇರಿ ದಕ್ಷಿಣಗಂಗೆ ಎಂದೇ ಮಾನ್ಯಳು.

ಗೋಕರ್ಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಪುರಾಣವುಂಟು. ರಾವಣನ ಭಕ್ತಿಗೆ ಒಲಿದ ಶಿವನು ತನ್ನ ಆತ್ಮಲಿಂಗವನ್ನೇ ಆತನಿಗೆ ಪ್ರಸಾದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅಯೋಗ್ಯನಾದ ರಾವಣ ಕೈಯಲ್ಲಿಆತ್ಮಲಿಂಗ ಸಿಲುಕಬಾರದೆನ್ನುವ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿದೇವತೆಗಳು ಉಪಾಯ ಹೂಡುತ್ತಾರೆ. ಗೋಕರ್ಣ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿನಡೆದುಬರುತ್ತಿದ್ದ ರಾವಣನ ಬಳಿಗೆ ಗಣಪತಿಯು ಬಾಲರೂಪದಲ್ಲಿಬಂದು, ಅವನ ಕೈಯಿಂದ ಆತ್ಮಲಿಂಗವನ್ನು ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಡೆದು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಆತ್ಮಲಿಂಗವನ್ನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಕಿತ್ತೆಳೆಯಲು ಹರಸಾಹಸ ಮಾಡಿದ ರಾವಣ ಸೋತು ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಆತ್ಮಲಿಂಗವನ್ನು ಆತ ಎಳೆದಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಅದು ಗೋವಿನ ಕಿವಿಯಂತೆ ತಿರುಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ಗೋಕರ್ಣ ಲಿಂಗ/ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು ಬಂದವು. ಈ ಗೋಕರ್ಣ ಲಿಂಗದ ಚೂರುಗಳು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಚಿಮ್ಮಿ ಧಾರೇಶ್ವರ, ಗುಣವಂತೇಶ್ವರ, ಮುರುಡೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಪಂಚಲಿಂಗ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಗಣಪತಿಯನ್ನು ದ್ವಿಭುಜಧಾರಿ ಬಾಲರೂಪಿಯನ್ನಾಗಿಯೇ ಪೂಜಿಸುವುದು.

ವಿಷ್ಣುವು ಮೋಹಿನಿ ಅವತಾರ ತಾಳಿ ಭಸ್ಮಾಸುರನನ್ನು ಭಸ್ಮೀಕರಿಸಿದ ಕ್ಷೇತ್ರವೇ ಇಂದಿನ ಯಾಣ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳಪುರಾಣ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಗೋಕರ್ಣ- ಶಿರಸಿಗಳ ಮಧ್ಯ ದಟ್ಟ ಕಾನನದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ನಯನಮನೋಹರ. ಇಲ್ಲೆಲ್ಲಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಡು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರಾಕಾರದ ಬಂಡೆಗಳೆಲ್ಲಭಸ್ಮಾಸುರನ ಸುಟ್ಟ ದೇಹದ ತುಣುಕುಗಳೆನ್ನುತ್ತಾರೆ ಆಸ್ತಿಕರು.

ಮೈಸೂರಿನ ಮೂಲನಾಮ ಮಹಿಷೂರು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಜಗನ್ಮಾತೆ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲೇ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ. ಈಕೆ ನಮ್ಮ ಕರ್ಣಾಟಕದ ನಾಡದೇವತೆ. ಇವಳ ಹೆಸರಲ್ಲಿಜರುಗುವ ಮೈಸೂರಿನ ದಸರಾ ಉತ್ಸವವು ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವಯುತ, ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಶಿವಮೊಗ್ಗೆಯನ್ನು ದುರ್ವಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರ/ ದೂರ್ವಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ದೂರ್ವಾ ದಳಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ತಿನ್ನುತ್ತ ಇಲ್ಲಿತುಂಗಾತೀರದಲ್ಲಿಮಹರ್ಷಿ ದುರ್ವಾಸರು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೆಂಬ ಕಥೆಯಿದೆ.

ಮುತ್ತತ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಸೀತೆಯ ನಂಟಿದೆ. ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಸೀತೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದ ರಾಮನು ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿಅಯೋಧ್ಯೆಯತ್ತ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕಾವೇರಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕಾಗಿ ಸೀತೆಯು ಇಲ್ಲಿಇಳಿದಳಂತೆ. ಆಗ ಅವಳ ಮೂಗುತಿಯ ಮುತ್ತು ನದಿಯ ನೀರಲ್ಲಿಬಿತ್ತಂತೆ. ತಕ್ಷಣ ಆಂಜನೇಯನು ತನ್ನ ಬಾಲವನ್ನು ನೀರಲ್ಲಿಗಿರ್ರನೆ ತಿರುಗಿಸಿ ಮುತ್ತನು ಎತ್ತಿ ಕೊಟ್ಟನಂತೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಆಂಜನೇಯನಿಗೆ ಮುತ್ತೆತ್ತಿ ಕೊಟ್ಟರಾಯ/ ಮುತ್ತತ್ತಿರಾಯ ಎಂದೇ ಹೆಸರು.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗವಿಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ ದೇಗುಲವನ್ನು ಗೌತಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ತುಮಕೂರಿನ ಬಳಿಯ ಶಿವಗಂಗೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗವಿಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರನಿಗೆ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗವಿದ್ದು, ಗೌತಮರು ಈ ಮೂಲಕ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಸುರಂಗದಿಂದ ಕಾಶಿಗೂ ಹೋಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಬೆಂಗಳೂರಲ್ಲಿರುವ ಹುಲಿಮಾವು ಎಂಬಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿಮಹಾಭಾರತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಧೌಮ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಮದ್ದೂರಿನ ಬಳಿಯಿರುವ ಕೌಡ್ಲೇ ಗ್ರಾಮವು ಕೌಂಡಿನ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವೆನಿಸಿತ್ತು. ನಂಜನಗೂಡಿನ ಬಳಿಯ ಹೆಮ್ಮರಗಾಲ ಹಳ್ಳಿಯ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ದೇಗುಲದಲ್ಲಿಕೌಂಡಿನ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ ಆಸ್ತಿಕರು. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲೆಲ್ಲಕೌಂಡಿನ್ಯರು ಸಂಚರಿಸಿ ತಪಗೈದರೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕೌಡ್ಲೇ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಕೌಂಡಿನ್ಯರು ಅಮೂರ್ತರಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರಂತೆ. ಇಲ್ಲಿಸತ್ತವರ ಶವವನ್ನು ಎಲ್ಲವರ್ಣದವರೂ ಸುಡುತ್ತಾರೆ, ಹೂಳುವುದಿಲ್ಲ. ಕೌಂಡಿನ್ಯರ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಭಂಗವಾಗದಿರಲೆಂದು ಇಲ್ಲಿಚಿತಾಗ್ನಿಯೂ ಶಬ್ದ ಮಾಡದೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ಬೆಳಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು.

ಹೀಗೆ ಕರ್ಣಾಟಕದ ಹಳ್ಳಿ ನಗರಗಳ ಸ್ಥಳಪುರಾಣಗಳನ್ನೂ, ಪುರಾಣೋಕ್ತ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನೂ ತಾಳೆಗೈಯುತ್ತ ಹೋದರೆ ಮತ್ತದೆಷ್ಟು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವೃತ್ತಾಂತಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೋ! ರಾಜಕೀಯ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ 1950ರಲ್ಲಿಕರ್ಣಾಟಕಕ್ಕೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಹಿಡಿದು, 'ಕರ್ಣಾಟಕದ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬ' ಎಂದು ಭ್ರಮಿಸಬಾರದು. ಕರ್ನಾಟಕದ ನಾಡು, ನುಡಿ, ಆಚಾರ, ವಿಚಾರ, ಅಸ್ಮಿತೆಗಳಿಗೆ ಸಹಸ್ರಮಾನಗಳ ಹಿನ್ನಲೆಯೇ ಇದೆ. ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಭಾರತ ಪುರಾಣಗಳ ನಂಟಿದೆ. ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡತನದ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದಲ್ಲಿಕೇವಲ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮಮಕಾರವಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೆ ಸಾಲದು. ಇಂತಹ ಭವ್ಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಂಪರೆಯ ಬೋಧೆಯೂ ಬೆಳಗುತ್ತಿರಬೇಕು.

ಮುಂದಿನ ಲೇಖನ

Vijay Karnataka News App: ನಿಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ನಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನುಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀರಾ? ಹಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಆ್ಯಪ್‌ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ ಕಳಿಸಿ
ಲೇಟೆಸ್ಟ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌ ಅಪ್‌ಡೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ, Vijay Karnataka ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಪೇಜ್‌ ಲೈಕ್‌ ಮಾಡಿರಿ