ಆ್ಯಪ್ನಗರ

ಮೈಸೂರು ದಸರಾ : ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜರು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಿಯಮಗಳು

ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಎಂದರೆ ಜಂಬೂ ಸವಾರಿ, ರತ್ನಖಚಿತ ಸಿಂಹಾಸನ, ನವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವ, ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಪೂಜೆ, ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯ, ಪಂಜಿನ ಕವಾಯತು, ಸ್ವಾದಿಷ್ಟ ಭೋಜನ ಇತ್ಯಾದಿ ಇತ್ಯಾದಿ. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ರಾಜರು ಏನೇನು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಗೊತ್ತಿದೆಯೆ? ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಓದಿರಿ.

Vijaya Karnataka Web 26 Sep 2019, 2:44 pm
- ಯಶಸ್ವಿನಿ ಎಂ.ಕೆ, ಮೈಸೂರು
Vijaya Karnataka Web Mysuru: Titular king Yaduveer Krishnadatta Chamaraja Wadiyar and his wife Trishi...
Titular king Yaduveer Krishnadatta Chamaraja Wadiyar and his wife Trishika Kumari Wadiyar among a sea of devotees at Sri Chamundeshwari Vardanthi atop Chamundi Hills, in Mysuru.Photo) (

ಮೈಸೂರು : ದಸರಾ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಬೇರೂರಿರುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಜನರ ನಾಡ ಹಬ್ಬ. ಈ ಹಬ್ಬ ಆಶ್ವಯುಜ ಮಾಸದ ಪ್ರಥಮ ದಿನ ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮೈಸೂರಿನತ್ತ ಎಲ್ಲರ ಚಿತ್ತ ನೆಡುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಜಗದ್ವಿಖ್ಯಾತಗೊಳಿಸಿದವರು ನಮ್ಮ ರಾಜ ಮಹಾರಾಜರು. ಅವರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ರಾಜ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ರಾಜರು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ನವರಾತ್ರಿಯ 9 ದಿನಗಳ ಪೂಜೆ – ಪುನಸ್ಕಾರದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ವಿಧಾನ ಗಮನಿಸಿರುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ರಾಜರು ಯಾವುದಾದರೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾ, ವ್ರತ ಮಾಡಬೇಕಾ, ನವರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆ ಹೇಗಿರಬೇಕು, ಅವರ ದೈನಂದಿನ ದಿನಚರಿ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೈಸೂರು ರಾಜರಾಗಿ ಈ ನವರಾತ್ರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು.

ಮೈಸೂರು ದಸರೆಗೆ ಬಂದರೆ ನವೀನ್ ಲಾಲ್ ಸಮೋಸಾ ಸವಿಯಲು ಮರೆಯದಿರಿ

ನವರಾತ್ರಿಯ ದಿನ ಅಂದರೆ ಮಹಾಲಯ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಮಾರನೇ ದಿನ, ಆಶ್ವಯುಜ ಮಾಸದ ಪ್ರಥಮ ದಿನದಂದು ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಹಿರಿಯ ಮುತ್ತೈದೆಯರು ರಾಜನಿಗೆ ಮಂಗಳ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಎರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದಾದ ಬಳಿಕ ರಾಜನು ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆ ದಿನದಿಂದ ವಿಜಯದಶಮಿಯವರೆಗೂ ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಹೋಮ –ಹವನಾದಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅಂದು ರಾಜನಿಗೆ ಹಾಗೂ ರಾಜನ ಪತ್ನಿಗೆ ವೈದಿಕರು ಕಂಕಣಧಾರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕಂಕಣಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದ ದಿನದಿಂದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನೇಮ –ನಿಷ್ಠೆಗಳನ್ನು ರಾಜನು ಆಚರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ವಿಜಯದಶಮಿಯ ದಿನದವರೆಗೂ ಕೇವಲ ಒಂದು ಹೊತ್ತು ಮಾತ್ರ ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಇದರೊಟ್ಟಿಗೆ ಫಲಾಹಾರ – ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವೆಲ್ಲವೂ ದೇವರ ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿರಬೇಕು. ಈ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಭಾರತೀಯ ಉಡುಗೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬೇಕು. ಶರ್ಟ್, ಪ್ಯಾಂಟ್ ಧರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.

ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆಷ್ಟು ಗೊತ್ತು?

ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ರಾಜನೂ ತಾನಿದ್ದ ಜಾಗದಿಂದ ಹೊರಗೆ ತೆರಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಅರಮನೆಯೊಳಗೆ ನಡೆಯುವ ವಿಜಯದಶಮಿಯ ದಿನದ ಜಂಬೂಸವಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೇ ಯಾವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೂ ರಾಜರು ಆಗಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರೊಟ್ಟಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿರಲೇಬೇಕು. ಭೋಗದ ಜೀವನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡಬಾರದು. ದೇವರ ಧ್ಯಾನ ಹಾಗೂ ಸಾತ್ವಿಕ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿಯೇ 9 ದಿನಗಳು ಭಾಗಿಯಾಗಬೇಕು.

ಮೊದಲ ದಿನ ಕಂಕಣಧಾರಣೆ ಬಳಿಕ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕಾಳಿಕಾ ಪುರಣೋಕ್ತಿ ಅನುಸಂಧಾನ ನೆರವೇರಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಸರಿಯಾದ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಿಂಹಾಸನಾರೋಹಣವಾಗಬೇಕು.

ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪೂಜಾ ಕೈಂಕರ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಜನ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಂಕಣಧಾರಣೆಯ ವಿಸರ್ಜನೆಯವರೆಗೂ ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅರಸರು ಅಂದಿನ ಯದುರಾಯರಿಂದ ಇಂದಿನ ಯದುವೀರ್ ವರೆಗೂ ಪಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವುದು ಶ್ಲಾಘನೀಯ. (ಮೈಸೂರು ದಸರಾ 2019 ವಿಶೇಷ ಪುಟ)

ಮುಂದಿನ ಲೇಖನ

Vijay Karnataka News App: ನಿಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ನಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನುಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀರಾ? ಹಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಆ್ಯಪ್‌ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ ಕಳಿಸಿ
ಲೇಟೆಸ್ಟ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌ ಅಪ್‌ಡೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ, Vijay Karnataka ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಪೇಜ್‌ ಲೈಕ್‌ ಮಾಡಿರಿ