ಆ್ಯಪ್ನಗರ

ಭಕ್ತರರ ರಕ್ಷ ಣೆಗೆ ಮಂಡಿಯೂರಿ ಕುಳಿತ ಶಿವನಂಕಾರೇಶ್ವರ

ಕನ್ನಡಿಗರೂ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಭಕ್ತರನ್ನೂ ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆದಿರುವ ಕನಕಪುರದ ಶಿವನಂಕಾರೇಶ್ವರ ದೇಗುಲದ ಹಲವಾರು ಐತಿಹ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲೊಂದು.

Vijaya Karnataka 1 Jun 2019, 5:00 am
ಆರ್‌.ಶ್ರೀಧರ್‌/ ತಿ.ನಾ ಪದ್ಮನಾಭ ರಾಮನಗರ
Vijaya Karnataka Web shivanakareswara sits on the knees to protect the devotees
ಭಕ್ತರರ ರಕ್ಷ ಣೆಗೆ ಮಂಡಿಯೂರಿ ಕುಳಿತ ಶಿವನಂಕಾರೇಶ್ವರ

ಕನ್ನಡಿಗರೂ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಭಕ್ತರನ್ನೂ ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆದಿರುವ ಕನಕಪುರದ ಶಿವನಂಕಾರೇಶ್ವರ ದೇಗುಲದ ಹಲವಾರು ಐತಿಹ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲೊಂದು.

ಕನಕಪುರದ ಕಾವೇರಿ, ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿ ಸಂಗಮದ ಸ್ಥಳದ ಸನಿಹದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಸ್ಥಳ ಹಲವು ಕಥೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಶಿವನಂಕಾರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಇಂದಿಗೂ ಚಾರಣ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಕೌತುಕ ಮತ್ತು ವಿಸ್ಮಯ ಮೂಡಿಸುವ ಸುಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ.

ರಮಣೀಯ ಪರಿಸರ :
ಸಂಗಮದ ನದಿತೀರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ದೇಗುಲ ರಮ್ಯ ಪರಿಸರದ ಮಡಿಲೊಳಗಿದ್ದು, ಕೈಲಾಸಪತಿಗೆ ತಪಸ್ಸುಮಾಡಲು ಪ್ರಶಾಂತ ಜಾಗವನ್ನು ನೀಡಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ನದಿ, ತೊರೆಗಳು, ಕಾಡು, ಬೆಟ್ಟ ಪಕ್ಷಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬ ಮಾಡಿಸುತ್ತವೆ.

ದೇಗುಲವೇ ಪುರಾವೆ :
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ತುಂಬಾ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ್ದಾಗಿದ್ದು, ತುಂಬಾ ಪುರಾತನವಾದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅದರ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳು ದೊರೆತಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಲ್ಲ.

ದೇಗುಲಸುತ್ತ ಕಥೆಗಳಿವೆ :
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈಗಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂಭಾಗದ ಬಲ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 250ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಈಗಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದ್ದು ಅದರ ಅಳಿವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿನ ಜನ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಗಂಗೆಯನ್ನೇ ಅಡ್ಡಗಟ್ಟಿದ ಶಿವ :
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 2 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪುರೋಹಿತರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಭಂದಿಕರು ವಾಸವಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ತಂಬಡಗೇರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈಗಲೂ ಅದು ತಂಬಡಗೇರಿ ಏಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಹೊಳೆಯೊಂದು ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದು, ಮಳೆಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 'ಚಿಕ್ಕೊಂಡನಹಳ್ಳಿ ಕೆರೆ' ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆಯಿಂದ ಬರುವ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನೀರಿನಿಂದ ಆ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಮಳೆಗಾಲದ ಒಂದು ದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಆ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎಂದೂ ಕಾಣದ ಹುಚ್ಚು ಹೊಳೆ ಹರಿದು ಬಂದಿತ್ತು.

ಮಂಡಿಯೂರಿ ಕುಳಿತ ಮುಕ್ಕಣ್ಣ :
ಆ ಹೊಳೆಯ ರಭಸವು ಸುತ್ತ-ಮುತ್ತಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಗೆ ನಡುಕವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತ್ತು. ಆ ಗಂಗೆಯು ನೇರವಾಗಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತಿರಲು ಹೊಳೆಯ ದಡದಲ್ಲಿದ್ದ ತಂಬಡಗೇರಿಯನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಕಂಡು ಬಂತು. ಆ ಕೂಡಲೇ ಶಿವನಂಕಾರೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯು ತನ್ನ ಭಕ್ತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಗಂಗೆಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಮಂಡಿಯೂರಿ ಕುಳಿತರಂತೆ, ಗಂಗೆಯು ಎಷ್ಟು ಬೇಡಿದರೂ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲು ಬಿಡದೆ ಕುಳಿತರಂತೆ.ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯು ಮುಂದೆ ಹೋಗಲು ಯಾವ ದಾರಿಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಬಲ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ದಾರಿಯಿದ್ದು ಆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿವನಂಕಾರೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನವಿತ್ತು. ಆಗ ಶಿವನಂಕಾರೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯು ತನ್ನ ಗುಡಿ ಹೋದರೂ ಸರಿಯೇ ತನ್ನ ಭಕ್ತರು ಉಳಿಯಬೇಕೆಂದು ಆ ಗಂಗೆಗೆ ತನ್ನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಡೆ ದಾರಿ ನೀಡಿದರಂತೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯು ಆ ಸ್ವಾಮಿಯ ಗುಡಿಯನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಥೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ನವೀನ ದೇಗುಲ ನಿರ್ಮಾಣ :
ಈಗಲೂ ಸಹ ಆ ಹಳೆಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅವಶೇಷಗಳು ಅಂದರೆ ಕಟ್ಟಡದ ಕಲ್ಲುಗಳು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಚಲ್ಲಾಂಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿ ಬಿದ್ದಿವೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗೋಪುರದ ಕಳಸವು ಆ ಗಂಗೆಯೊಡನೆ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಸಂಗಮದ ಹತ್ತಿರ ಯಾವುದೋ ಆಳವಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅನಂತರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಭಕ್ತರು ಹಳೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕೆಲವು ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ತಂದು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 250ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ದೇವಸ್ಥಾನವೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ಅದೇ ಈಗಿನ 'ಶಿವನಂಕಾರೆಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ಸನ್ನಿಧಿ'.

ಮೂರು ಗುಡಿಗಳುಳ್ಳ ದೇಗುಲ :
ಅಲ್ಲಿನ ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಆ ಹಿಂದಿನ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಸುಮಾರು 101ಅಂಕಣದಷ್ಟಿದ್ದು, ಈಗಿನ ದೇವಸ್ತಾನವು ಸುಮಾರು 30 ರಿಂದ 40 ಅಂಕಣವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 3 ಪುಟ್ಟ ಗುಡಿಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಶಿವನಂಕಾರೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ, ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ವೀರಭದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ, ಮತ್ತೊಂದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಲಗಿತ್ತಿಯಮ್ಮ ತಾಯಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೂರು ಪುಟ್ಟ ಗುಡಿಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಸವನ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ, ಆ ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣ ಸ್ವಾಮಿಯು ಮಂಡಿಯೂರಿ ಕುಳಿತಿದ್ದು ಅದರ ಬಾಯಿಯ ಭಾಗವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.


ಪೆಟ್ಟುತಿಂದ ಬಸವ
ಕೆಲವು ಹಿರಿಯ ನಾಗರೀಕರು, ಭಕ್ತರು, ಮತ್ತು ಅರ್ಚಕರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ರೈತನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಮೇಯುತ್ತಿದ್ದ ಬಸವನನ್ನು ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಮಚ್ಚಿನಿಂದ ಹೊಡೆದು ಓಡಿಸಿದ್ದ. ಆನಂತರ ದೇಗುಲದ ಬಳಿಇದ್ದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಬಸವನನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಹೊಡೆದದ್ದು ದೇಗುಲದ ಬಸವನಿಗಾ? ಎಂದು ಮರುಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾನಂತೆ. ಈ ಕತೆಯ ಸತ್ಯಾಂಶದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ದೇವಸ್ತಾನದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆ ರೈತನು ಮಚ್ಚು ಹಿಡಿದು ನಿಂತಿರುವ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.

ತಮಿಳು ಭಕ್ತರೇ ಹೆಚ್ಚು :
ಶಿವನಂಕಾರೇಶ್ವರ ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ, ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರುಬಂದು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂತೆಯೇ ಶಿವನಂಕಾರೇಶ್ವರ ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಒಕ್ಕಲುತನದ ಭಕ್ತರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಶಿವರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಾತ್ರೆ, ರಥೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಆಷಾಡ ಮಾಸದ ವಿಶೇಷ ಮಹಾರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜನಪದ, ಮನರಂಜನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಾದದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ.

ಶಿವನಂಕಾರೇಶ್ವರ ಸ್ಥಳದ ಮಾಹಿತಿ :
ಕನಕಪುರದಿಂದ 32 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ ದೂರವಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲಾಕೇಂದ್ರ ರಾಮನಗರದಿಂದ 62 ಕಿಮೀ ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿಂದ ಬರುವವರು ಕನಕಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಬರಬಹುದು. ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ದೇವಾಲಯದಿಂದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.

ಮುಂದಿನ ಲೇಖನ

Vijay Karnataka News App: ನಿಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ನಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನುಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀರಾ? ಹಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಆ್ಯಪ್‌ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ ಕಳಿಸಿ
ಲೇಟೆಸ್ಟ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌ ಅಪ್‌ಡೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ, Vijay Karnataka ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಪೇಜ್‌ ಲೈಕ್‌ ಮಾಡಿರಿ