ಆ್ಯಪ್ನಗರ

ಮುಂಬಯಿಂದ ಕರಾವಳಿಗೂ ಬಂತು ಗರ್ಭಾದೀಪ್‌ ಆಚರಣೆ

ಮುಂಬಯಿ ನಗರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿಯಂತೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡು, ದೇಶದ ನಾನಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ವೇದಿಕೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಾ ಅವುಗಳಿಗೆ ನಗರದ ಗ್ಲ್ಯಾಮರ್‌ ಬೆರೆಸಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿ ಜನಮನದಲ್ಲಿ ಹುಚ್ಚೆಬ್ಬಿಸುತ್ತದೆ.

Vijaya Karnataka 16 Oct 2018, 3:13 pm
ಹರೀಶ್‌ ಕಟಪಾಡಿ
Vijaya Karnataka Web katapady


ಮುಂಬಯಿ ನಗರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿಯಂತೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡು, ದೇಶದ ನಾನಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ವೇದಿಕೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಾ ಅವುಗಳಿಗೆ ನಗರದ ಗ್ಲ್ಯಾಮರ್‌ ಬೆರೆಸಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿ ಜನಮನದಲ್ಲಿ ಹುಚ್ಚೆಬ್ಬಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಪ್ರಾಕಾರಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆಗೂ ಪಸರಿಸುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕೊಂದು ತಾಜಾ ಉದಾಹರಣೆ ಕರಾವಳಿಗೆ ಬಂದ ದಾಂಡಿಯಾ ರಾಸ್‌.

ಮುಂಬಯಿಯಿಂದ ಕರಾವಳಿಗೆ ಬಂದ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಆಚರಣೆಗಳಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ, ಹೋಳಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆ, ಅಕ್ಷ ಯ ತೃತೀಯಾದಂತಹ ಆಚರಣೆಗಳ ಬಳಿಕ ಈಗ ದಾಂಡಿಯಾ ರಾಸ್‌ ಕೂಡ ಲಗ್ಗೆಯಿಟ್ಟಿದೆ. ನವರಾತ್ರಿಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಟಪಾಡಿ ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವನಾಥ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹಾಗೂ ಉಡುಪಿಯ ಕಡಿಯಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಾ ಡ್ಯಾನ್ಸ್‌ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಗುಜರಾತ್‌ ಮೂಲದ ಗರ್ಭಾ ಡ್ಯಾನ್ಸ್‌ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ ದಾಂಡಿಯಾ ರಾಸ್‌ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜನಾಕರ್ಷಣೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಕಟಪಾಡಿ ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವನಾಥ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಡು ಏಣಗುಡ್ಡೆ ಬಿಲ್ಲವ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯ ಸತೀಶ್‌ ಕೋಟ್ಯಾನ್‌ ಮತ್ತು ಹರೀಶ್‌ ಕೋಟ್ಯಾನ್‌ ಮುತುವರ್ಜಿ ವಹಿಸಿ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು 2 ವರ್ಷ ಹಿಂದೆ ದಾಂಡಿಯಾ ರಾಸ್‌ ನೃತ್ಯ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಉಡುಪಿಯ ತಂಡ ನೃತ್ಯ ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಅದೀಗ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡಿದ್ದು ಮೊದಮೊದಲು ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದರೆ ಈಗ ಯುವಕ ಯುವತಿಯರು ಸೇರಿಕೊಂಡು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವಷ್ಟು ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಇದನ್ನು ನೋಡಲೆಂದೇ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಕಡಿಯಾಳಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ಸಮಿತಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿಯೂ ದಾಂಡಿಯಾ ರಾಸ್‌ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಗರ್ಭಾದೀಪ್‌ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯ: ಗರ್ಭಾದೀಪ್‌ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. ನವರಾತ್ರಿಯ 9 ದಿನವೂ ರಾತ್ರಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆ ತೊಟ್ಟು ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆಯಲ್ಲಿ(ಹಣತೆ) ಹಚ್ಚಿಟ್ಟ ದೀಪದ ಸುತ್ತ ಲಯಬದ್ಧವಾಗಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ನರ್ತಿಸುವ ನೃತ್ಯ ಕಲೆ.

ದೀಪದ ಬದಲಿಗೆ ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯ ಫೊಟೋ ಅಥವಾ ವಿಗ್ರಹ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಸಣ್ಣಸಣ್ಣ ಶಂಖ, ಚಿಪ್ಪು, ಗಾಜಿನ ಚೂರು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಅಂಬ್ರಾಯಿಡರಿಯುಕ್ತ ತ್ರೀಪೀಸ್‌ ಉಡುಗೆ- ಚನಿಯಾ ಚೋಲಿ-(ಚನಿಯಾ, ಚೋಲಿ ಮತ್ತು ದುಪಟ್ಟ) ಹಾಗೂ ಬಿಂದಿ, ಬಳೆ, ಗೆಜ್ಜೆ, ನಡುಪಟ್ಟಿ ಭುಜಪಟ್ಟಿ ಮೊದಲಾದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಗಾಗ್ರಾ, ಪೈಜಾಮ, ಪಗಡಿ(ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುರ್ತಾ, ಪೈಜಾಮ, ಮುಂಡಾಸು) ಹಾಗೂ ಕಡ ಧರಿಸಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಾಂಡಿಯಾ ಕೋಲು ಹಿಡಿದು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಪುರುಷರಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ದಾಂಡಿಯಾ ಕುಣಿತ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗರ್ಭಾದೀಪ್‌ ನೃತ್ಯ ಈಗ ಒಂದರೊಳಗೊಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡು ದಾಂಡಿಯಾ ರಾಸ್‌ ಆಗಿ ಜಗತ್ತಿನೆಲ್ಲೆಡೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಭಾರತಿಯರ ನಡುವೆ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡಿದೆ.

ಗರ್ಭದೊಳಗಿನ ಜೀವದ್ರವ: ಮಣ್ಣಿನ ಹಣತೆಯ ಸುತ್ತ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಾ ನರ್ತಿಸುವ ಗರ್ಭಾ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಹಣತೆ ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹವೆಂದೂ ಅದರೊಳಗಿನ ದೀಪದ ಕುಡಿ ಪ್ರಾಣದ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪ್ರತೀ ದೇಹದಲ್ಲೂ ಒಂದು ದೈವತ್ವದ ಅಂಶವಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಅರ್ಥವಾದರೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಹಣತೆಯ ದೀಪ ದೇವಿ ದುರ್ಗೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಅದರ ಸುತ್ತ ಗಡಿಯಾರದಂತೆ ಸುತ್ತುವ ನೃತ್ಯ-ಹುಟ್ಟು ಸಾವು, ಪುನರ್ಜನ್ಮಗಳ ಮಾನವ ಬದುಕಿನ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೀಪದ ರೂಪದಲ್ಲಿರು ದೇವರು(ದೇವಿ) ಮಾತ್ರ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿದ್ದು, ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕು ಹುಟ್ಟು ಸಾವುಗಳ ನಡುವಿನ ಕ್ಷ ಣಿಕ ಚಕ್ರವಷ್ಟೇ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ.

ನಾನು ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಗರ್ಭಾ ನೃತ್ಯದ ಅಭಿರುಚಿ ಹತ್ತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ನಮ್ಮ ಪಡು ಏಣಗುಡ್ಡೆ ಬಿಲ್ಲವ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯರ ಒತ್ತಾಸೆಯಿಂದ ಕೆಲವರಿಗೆ ಅದನ್ನು ಕಲಿಸಿದ್ದು ಈಗ ತಂಡದಲ್ಲಿ 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. -ಸತೀಶ್‌ ಕೋಟ್ಯಾನ್‌, ನೃತ್ಯ ತಂಡದ ನಾಯಕ


ಮುಂದಿನ ಲೇಖನ

Vijay Karnataka News App: ನಿಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ನಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನುಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀರಾ? ಹಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಆ್ಯಪ್‌ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ ಕಳಿಸಿ
ಲೇಟೆಸ್ಟ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌ ಅಪ್‌ಡೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ, Vijay Karnataka ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಪೇಜ್‌ ಲೈಕ್‌ ಮಾಡಿರಿ