ಆ್ಯಪ್ನಗರ

ಎಲ್ಲಾ ಶಿವಲಿಂಗದ ಮುಂದೆ ನಂದಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಇರುವುದೇಕೆ ಗೊತ್ತಾ?

ಭಕ್ತರ ಕಾವಲಿಗೆ ಇರುವ ಶಿವನ ದೇವಾಲಯದ ಎದುರು ನಂದಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದೇಕೆ? ಎನ್ನುವುದು ಅನೇಕರಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದ ಸಂಗತಿ. ಶಿವನ ಎದುರು ನಂದಿ ಇರುವುದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಗಳು ಇವೆ. ಅವುಗಳ ಕುರಿತು ಒಂದಿಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಲೇಖನ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು.

Vijaya Karnataka Web 12 Feb 2020, 12:10 pm
ಸರಳ ಹಾಗೂ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿವಂತ ದೇವ ಶಿವ. ಶಿವನನ್ನು ಶಿವಲಿಂಗವೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರ ಕಾವಲಿಗೆ ಇರುವ ಶಿವನ ದೇವಾಲಯದ ಎದುರು ನಂದಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದೇಕೆ? ಎನ್ನುವುದು ಅನೇಕರಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದ ಸಂಗತಿ. ಶಿವನ ಮೂರ್ತಿ ಅಥವಾ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗುಡಿಗಳ ಎದುರು ನಂದಿಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗುವುದು. ನಂದಿಯು ಸಹ ದೈವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಶಿವನ ಆರಾಧನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ನಂದಿಗೂ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುವುದು.
Vijaya Karnataka Web why lord nandi is sitting in front of the shivalinga
ಎಲ್ಲಾ ಶಿವಲಿಂಗದ ಮುಂದೆ ನಂದಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಇರುವುದೇಕೆ ಗೊತ್ತಾ?

ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಷಯವು ಸಹ ಆಳವಾದ ಮಹತ್ವ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಶಿವನ ಪ್ರತಿರೂಪವೇ ಆತ್ಮಲಿಂಗ. ನಂದಿಯು ಶಿವನ ವಾಹನ ಹಾಗೂ ಪರಮ ಭಕ್ತ. ಹಾಗಾಗಿ ಶಿವನು ಎಲ್ಲಿ ಇರುವನೋ ಅಲ್ಲಿ ನಂದಿಯೂ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಶಿವನ ಎದುರು ನಂದಿ ಇರುವುದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಗಳು ಇವೆ. ಅವುಗಳ ಕುರಿತು ಒಂದಿಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಲೇಖನದಲ್ಲಿದೆ.


ವಿಶೇಷ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುವುದು

ಶಿವಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಶಿವನ ಮೂರ್ತಿಯ ಎದುರು ಕುಳಿತಿರುವ ನಂದಿಯು ಮನುಕುಲಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುವುದು. ವ್ಯಕ್ತಿ ಶಿವನಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸುವಾಗ ಅಥವಾ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅವನ ಗಮನವು ಶಿವನೆಡೆಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ನಂದಿಯು ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿರುವ ಶೈಲಿಯು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಸುವುದು. ನಂದಿಯು ಶಿವಲಿಂಗದ ಎದುರು ಕುಳಿತು ಕೊಂಡಿರುವ ಸಂಗತಿಯು ಸತ್ಯ, ಧರ್ಮ, ಶಾಂತಿ, ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ವ್ಯಕ್ತಿ ಸತ್ಯ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆತ್ಮ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಆತ್ಮವನ್ನು ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಲೀನಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಇದೇ ಮನುಕುಲದ ಉದ್ದೇಶ ಹಾಗೂ ಗುರಿ ಎನುವುದನ್ನು ನಂದಿಯು ಸಾರುತ್ತದೆ.

ನಂದಿಯ ನೋಟ

ನಂದಿಯು ದೇಗುಲದ ಎದುರು ಕುಳಿತು ಶಿವನನ್ನು ನೋಡುವುದು "ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಗತಿಗಳು ಏಕತೆ ಮತ್ತು ದೈವತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಒಬ್ಬರ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಜೀವನದ ಉದ್ದೇಶ ಆಗಬೇಕು" ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತು ಹಾಗೂ ಜೀವಿಯಲ್ಲೂ ದೇವರನ್ನು ಕಾಣಬೇಕು. ಆಗ ನಾವು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕೆಟ್ಟ ಗುಣವನ್ನು ದೂರ ಇಡುತ್ತೇವೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಗತಿಗಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತೇವೆ. ಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮಿಂದ ಇತರರಿಗೆ ಆದಷ್ಟು ಒಳಿತಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ. ದೈವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಧಾರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಜೀವನದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಗುರಿಯನ್ನು ಅರಿತು ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು. ಶಿವನ ಮುಂದೆ ನಂದಿಯು ಕುಳಿತಿರುವುದು "ಮನುಜ ನೀನು ಶಿವನಿಗೆ ಶರಣಾಗು. ಶಿವನು ನಿನಗೆ ಬೇಕಿರುವುದನ್ನು ಕರುಣಿಸುವನು" ಎನ್ನುವ ಸಂದೇಶ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು.


ಶಿವ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಜಪಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅದ್ಭುತ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳೇನು ಗೊತ್ತಾ?

ಧಾರ್ಮಿಕ ಅರ್ಥಗಳು

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಹಾಗೂ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಬಗೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸತ್ಯಗಳು ಇರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಶಿವಲಿಂಗ ಮತ್ತು ನಂದಿಯ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಆಚರಣೆ ಹಾಗೂ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುವುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಶಿವಲಿಂಗ ಹಾಗೂ ನಂದಿಯ ನಡುವೆ ಯಾರೂ ನಿಲ್ಲಬಾರದು, ನಂದಿಯ ಕೊಂಬಿನ ನಡುವಿನ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ನೋಡಬೇಕು, ಶಿವಲಿಂಗದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ನಂದಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ನಿಯಮಗಳು ಹಾಗೂ ಆಚರಣೆಗಳು ಇವೆ. ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ವಿಶೇಷವಾದ ಕಥೆ ಹಾಗೂ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಮನುಷ್ಯ ಜೀವನದ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಚಲಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಇಂದ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹತೋಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಯಾವಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿ ಜೀವನದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ ಆಗ ಮಾತ್ರ ಸರ್ವೋಚ್ಛವಾದುದನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ನಂದಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ

ನಂದಿಯು ನಂಬಿಕೆ, ನ್ಯಾಯ, ಗೌರವ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವನು. ನಂದಿಯಂತಹ ಸ್ವಭಾವ ಹಾಗೂ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಕ್ತರು ಶಿವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ಮೊಳಗುವಂತೆ ಮಾಡುವನು. ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಸದ್ಗತಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ತೋರುವನು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂದಿಯ ಸರಳವಾದ ಗುಣವು ಶಿವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ನಂದಿಯ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಭಕ್ತಿಯು ಶಿವನನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಶಿವನು ತನ್ನ ವಾಹನವನ್ನಾಗಿ, ತಾಂಡವ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವಾಗ ಸಂಗೀತ ನುಡಿಸುವ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ ಹಾಗೂ ತಾನು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತೇನೋ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ತನ್ನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನಂದಿಯನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಹಾಗಾಗಿ ನಂದಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಶಿವ ಮತ್ತು ಶಿವಲಿಂಗ ಇರುವ ದೇವಾಲಯದ ಎದುರು ಇಡುವರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.


ಕೆಲವೊಂದು ಶಿವ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ಅರ್ಧಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು ಗೊತ್ತಾ?

ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳು

ನಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಉಪಕಥೆಗಳು ಇರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಒಂದು ಧರ್ಮ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಕಶ್ಯಪ ಮತ್ತು ಸುರಭಿ ದಂಪತಿಗಳು ಶಿವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಗಂಡು ಮಗುವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಆ ಮಗುವಿಗೆ ನಂದಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಶಿಲಾದ್ ಎನ್ನುವ ಋಷಿಯು ಶಿವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಗಂಡು ಮಗುವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಆದರೆ ಮಗುವಿನ ಆಯುಷ್ಯವು ಕೇವಲ 8 ವರ್ಷಗಳು ಮಾತ್ರ ಇತ್ತು. ಆಗ ಆ ಮಗು ಶಿವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿತು. ನಂತರ ಶಿವನು ಬಾಲಕನ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಅವನನ್ನು ಅರ್ಧ ಮನುಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಅರ್ಧ ನಂದಿಯಾಗಿ ಇರುವಂತೆ ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದನು. ಅಂದಿನಿಂದ ನಂದಿಯು ಶಿವನ ಭಕ್ತನಾಗಿ, ಶಿವನ ಗಣದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿ ಉಳಿದನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುಂದಿನ ಲೇಖನ

Vijay Karnataka News App: ನಿಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ನಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನುಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀರಾ? ಹಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಆ್ಯಪ್‌ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ ಕಳಿಸಿ
ಲೇಟೆಸ್ಟ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌ ಅಪ್‌ಡೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ, Vijay Karnataka ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಪೇಜ್‌ ಲೈಕ್‌ ಮಾಡಿರಿ