ಆ್ಯಪ್ನಗರ

ಪರಶಿವನೇ ಲಿಂಗರೂಪಿಯಾಗಿ ಪರಶುರಾಮನಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಪುಣ್ಯ ಸ್ಥಳವಿದು..

ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಮಂಗಳೂರು ಬಂದರು, ದೇವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿ ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿದೆ.

Vijaya Karnataka Web 9 Sep 2020, 4:39 pm
ಸೀತಾ ಕೇಶವ ಸಿಡ್ನಿ
Vijaya Karnataka Web kadri temple


ಮಂಗಳೂರು ನಗರವು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳ ಆಲಯವೆಂದರೂ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕದ್ರಿ ಮಂಜುನಾಥ ದೇವಾಲಯ, ಮಂಗಳಾದೇವಿ ದೇವಾಲಯ, ಕುದ್ರೋಳಿ ಗೋಕರ್ಣನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಶರವು ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವಾಲಯ ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳು ಈ ಕರಾವಳಿಯ ತಟದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವೊಂದಿಷ್ಟು ದೇವಾಲಯಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿದೆ.

ಮಂಗಳಾದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಿಂದ ಮೂರು ಕಿ.ಮೀ ದೂರದ ಬೋಳಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯವೇ ಮಂಗಳಾದೇವಿ.ಮಂಗಳಾಂಬಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮಂಗಳೂರೆಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಕೇರಳಿಗರು ಇಂದಿಗೂ ಮಂಗಳಾಪುರವೆಂದು ಕರೆಯುವುದು ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ. 9ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಲುಪ ರಾಜವಂಶಸ್ಥರಾದ ಕುಂದವರ್ಮನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ದೇವಾಲಯವಿದು.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ನೇಪಾಳದಿಂದ ಮಚ್ಚೇಂದ್ರನಾಥ ಹಾಗೀ ಗೋರಕ್ಷನಾಥರೆಂಬ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಅದರ ತಟದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಆಗ ತುಳುನಾಡನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಆಳುಪ ರಾಜ ಕುಂದವರ್ಮ ಋಷಿಮುನಿಗಳನ್ನು ಕಂಡು ರಾಜೋಪಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟರಾದ ಋಷಿಮುನಿಗಳು ಅವನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳಾಂಬಿಕೆಗಾಗಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿಸಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪವಿತ್ರವಾಗಿಸುವ ಆಶಯವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು.

ರಾವಣನ ಸಹೋದರನಿಂದ ಪೆಟ್ಟು ತಿಂದ ಗಣೇಶ.. ಇದು ನಿಗೂಢ ಗಣೇಶ ದೇವಾಲಯ..!

ಈ ಹಿಂದೆ ಪರಶುರಾಮನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವಾಲಯವು ಇದೇ ಆಗಿತ್ತೆಂದೂ, ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅಗೆದು ನೋಡಿದಾಗ ಮಂಗಳಾದೇವಿಯನ್ನು ಸಾಂಕೇತಿಸುವ ಲಿಂಗ ಹಾಗೂ ಧಾರಾಪಾತ್ರೆಯು ರಾಜನಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳಾದೇವಿಯನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ನಾಗರಾಜನನ್ನೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಋಷಿಮುನಿಗಳು ಭಿನ್ನವಿಸಿದರು.

ಇದರಂತೆ ಕುಂದವರ್ಮನು ಈ ಪವಿತ್ರವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಮಂಗಳಾದೇವಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನೂ ಮದುವೆಯಾಗದಿರುವ ಕನ್ಯೆಯರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರೆ ಶೀಘ್ರವೇ ಕಂಕಣ ಬಲ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುವುದೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.

ಮಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವ ಅತ್ಯಂತ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಹೊರರಾಜ್ಯಗಳಿಂದಲೂ ತಾಯಿಯ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಶ್ರೀ ರಾಮನು ಪಿಂಡ ದಾನ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳವಿದು..! ಇಲ್ಲಿದೆ ಪಿಂಡ ದಾನಕ್ಕೆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳು

ಕದ್ರಿ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
ಮಂಗಳೂರಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯವೆಂದರೆ ಕದ್ರಿ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ. 10-11ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ದೇವಾಲಯ ಇದಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಮಂಜುನಾಥನ ಮೂರ್ತಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನವಾದದ್ದು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಪರಶುರಾಮನು ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಕೊಂದು ಗೆದ್ದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಶ್ಯಪ ಮುನಿಗಳು ಮೋಸದಿಂದ ದಾನವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನೆಲೆಕಳೆದುಕೊಂಡ ಪರಶುರಾಮ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದು ಶಿವನನ್ನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಗೊಂಡ ಶಿವನಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ವರುಣರಾಜನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದಿಂದ ಕದಳೀವನದವರೆಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೇಳು, ವರುಣದೇವನು ಜಾಗಕೊಟ್ಟ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಲಿಂಗರೂಪಿಯಾಗಿ ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತೇನೆ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಿಂದ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸು, ಸಪ್ತಕೋಟಿ ಮಂತ್ರಗಳು ಸಪ್ತಕೊಳಗಳಾಗಲಿ, ಕಾಶಿಯಿಂದ ಗಂಗೆ ಹರಿದುಬರಲಿ ಎಂದು ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾನೆ.


ಅದರಂತೆ ವರುಣದೇವನನ್ನು ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರೂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗದಿದ್ದಾಗ ಪರಶುರಾಮನು ಕೋಪಗೊಂಡು ತನ್ನ ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಾನೆ. ಪರಶುರಾಮನ ಕೋಪವನ್ನು ನೋಡಿದ ವರುಣನು ಹೆದರಿ'' ಎತ್ತಿದ ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಸದೇ ಆ ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಎಸೆ, ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯುತ್ತೇನೆಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ಪರಶುರಾಮನು ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಕೊಡಲಿಯು ಕದಳೀವನದ ಗಡಿ ದಾಟಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಶಿವನು ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿನಂತೆ ಪಾರ್ವತೀ ಸಮೇತನಾಗಿ ಲಿಂಗರೂಪಿಯಾಗಿ ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುವ ಸಪ್ತಕೊಳಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಶಿಯಿಂದ ಗಂಗೆಯೇ ಹರಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಇದೇ ಕದಳಿವನವು ಕದರಿಕ ಎಂದು ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಿ ಕದ್ರಿಯಾಯಿತೆಂಬ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ.

ಪಾಪ ತೊಳೆಯುವ ಪವಿತ್ರ ಧಾಮವಿದು..! ಪಾಂಡವರ ಆಯುಧಗಳೇ ಕರಗಿತ್ತು ಈ ಕೊಳದಲ್ಲಿ..!

ಕುದ್ರೋಳಿ ಗೋಕರ್ಣನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
ಮಂಗಳೂರಿನ ಹೃದಯ ಭಾಗದಿಂದ ಕೇವಲ ಎರಡು ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕುದ್ರೋಳಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ದೇವಾಲಯವೇ ಗೋಕರ್ಣನಾಥೇಶ್ವರ. ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರುಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ 1912ರಲ್ಲಿ ಹೊಯಿಗೆ ಬಜಾರ್‌ ಕೊರಗಪ್ಪ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. 1912ರಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣ ಗುರುಗಳೃ ಪವಿತ್ರ ಶಿವಲಿಂಗ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ನಾರಾಯಣ ಗುರುಗಳ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿ, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ, ಭೈರವ, ನವಗ್ರಹಗಳು, ಶನೀಶ್ವರ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಆಂಜನೇಯನ ಬೃಹತ್‌ ವಿಗ್ರಹವೂ ಇದೆ. 1991ರಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಿದ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ರಾಜೀವ್‌ ಗಾಂಧಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.

ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ದಸಾರ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ದಸಾರ ಮಂಗಳೂರು ದಸಾರವೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ದುರ್ಗೆಯ ನವ ಅವತಾರಗಳನ್ನೂ ನವರಾತ್ರಿಯಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನವರಾತ್ರಿಯ ಕೊನೆಯ ದಿನ ನಡೆಯುವ ಮೆರವಣಿಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ಲೇಖನ

Vijay Karnataka News App: ನಿಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ನಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನುಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀರಾ? ಹಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಆ್ಯಪ್‌ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ ಕಳಿಸಿ
ಲೇಟೆಸ್ಟ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌ ಅಪ್‌ಡೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ, Vijay Karnataka ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಪೇಜ್‌ ಲೈಕ್‌ ಮಾಡಿರಿ